Xé Giấy Báo Đại Học, Tôi Đổi Đời Cả Làng Nghèo

Chương 11 — Thương lái ép giá

Ngày thứ ba, tối muộn, có tiếng gõ cửa khẽ quen thuộc. Tôi mở ra, thấy Tạ Chấn đứng đó, tay cầm một túi cam vừa hái, không nhìn thẳng vào tôi.

"Hôm trước tôi nói quá lời." Anh nói, giọng nhỏ hơn mọi khi. "Tôi không có ý coi thường cô tự lập. Tôi chỉ... không muốn thấy cô vất vả một mình, trong khi tôi đứng ngay bên cạnh mà không được làm gì."

Tôi đứng lặng ở ngưỡng cửa, cơn giận mấy ngày qua cũng đã nguôi bớt phần nào. "Tôi cũng nói quá lời. Xin lỗi vì đã nói anh cho tôi vay nợ."

Anh gật đầu, im lặng một lúc, rồi bất chợt nói tiếp, giọng nghiêm túc hẳn lên. "Hà Vi, tôi thích cô. Không phải mới đây, mà từ năm lớp mười một, giữ suốt bốn năm rồi. Tôi không cần cô trả lời ngay, nhưng tôi muốn cô biết rõ, để cô không hiểu lầm mọi thứ tôi làm chỉ là vì thương hại hay vì nghĩa vụ hàng xóm."

Tôi cúi đầu, tim đập loạn nhịp, nhưng mặc cảm cũ vẫn còn đó, chưa cho phép tôi mở lời đồng ý ngay lúc này.

"Cho tôi thêm thời gian." Tôi lặp lại câu cũ, giọng khẽ hơn lần trước.

"Được." Anh không ép, chỉ đưa túi cam cho tôi rồi quay đi, dáng đi vẫn thẳng như mọi khi, nhưng tôi cảm giác bước chân anh có phần nhẹ nhõm hơn so với ba ngày trước.

Từ hôm đó, anh lại ghé qua đều đặn như cũ, chỉ có điều cả hai đều tránh nhắc lại chuyện cãi nhau, cũng chưa ai chủ động nói tiếp về lời tỏ tình bỏ lửng. Chúng tôi vẫn làm việc cạnh nhau mỗi ngày, chỉ là thỉnh thoảng bắt gặp ánh mắt nhau lại vội quay đi, không khí có chút ngượng ngùng mới mẻ mà trước đây chưa từng có.

Mấy ngày sau, đàn gà đến đúng kỳ xuất chuồng, cân nặng đạt chuẩn, lông mượt, thịt chắc theo đúng tiêu chuẩn gà sinh thái thả vườn. Tôi liên hệ ông Khúc, thương lái quen thuộc vẫn hay thu mua gia cầm trong vùng, người từng hứa miệng với tôi mức giá mười hai tệ một cân từ tháng trước.

Ông Khúc tới tận chuồng xem hàng, gật gù khen gà đẹp, nhưng khi tôi nhắc tới giá đã thỏa thuận, ông ta lật ngay bản hợp đồng tôi ký vội hồi đặt cọc giống, chỉ vào một dòng chữ nhỏ ở cuối trang.

"Đây, hợp đồng ghi rõ giá thu mua theo giá thị trường tại thời điểm giao hàng, không phải giá cố định. Hôm nay giá thị trường rớt còn tám tệ một cân, tôi cũng đâu có ép cô, đúng theo hợp đồng thôi."

Tôi cầm tờ hợp đồng, đọc lại dòng chữ đó, tay run lên vì tức. Đúng là tôi đã ký, đúng là câu chữ đó có trong hợp đồng, nhưng tôi nhớ rõ hôm ký, ông ta chỉ nói miệng cam kết giá mười hai tệ, tôi tin tưởng không đọc kỹ từng câu chữ nhỏ, giờ mới thấm thía cái giá của sự cả tin.

"Ông nói miệng với tôi mười hai tệ cơ mà." Tôi cố giữ bình tĩnh, nhưng giọng vẫn run lên.

"Nói miệng thì không có giá trị, hợp đồng mới là thứ có giá trị pháp lý." Ông Khúc phẩy tay, giọng tỉnh bơ như đang nói chuyện thời tiết. "Cô là người có học, chắc hiểu điều đó chứ."

"Vậy giá thị trường ông nói là tám tệ, căn cứ vào đâu? Có văn bản công bố giá của huyện hôm nay không?" Tôi cố gặng hỏi, không chịu buông xuôi ngay.

Ông Khúc khựng lại một chút, rồi cười nhạt. "Giá tôi thu mua là giá tôi tự định, cô muốn kiện thì cứ đi mà kiện, xem tòa nào rảnh xử vụ vài nghìn tệ này." Ông ta biết rõ tôi không đủ thời gian lẫn tiền bạc để theo đuổi kiện tụng, càng nói càng chắc phần thắng thuộc về mình.

Tôi đứng chết lặng giữa sân, nhìn hai nghìn con gà đang chờ xuất chuồng, tính nhẩm khoản chênh lệch giữa tám tệ và mười hai tệ nhân lên với cả đàn — số tiền hụt đi không hề nhỏ, đủ để phá vỡ mọi kế hoạch tôi đã tính toán kỹ lưỡng bấy lâu.

Tôi tự trách mình đã quá vội vàng, quá tin vào lời nói miệng mà không đọc kỹ từng dòng chữ trong hợp đồng — bài học đầu đời về việc làm ăn không chỉ cần chăm chỉ, mà còn cần tỉnh táo trước những kẽ hở người ta cố tình cài vào.

Tôi không đồng ý bán với giá tám tệ, cũng chưa biết phải tìm đầu ra nào khác trong lúc gà đã tới kỳ xuất chuồng, để càng lâu càng tốn thêm tiền thức ăn mà cân nặng không tăng thêm được bao nhiêu.

Tối đó, tôi gọi điện cho Tạ Chấn, kể lại chuyện bị ép giá. Anh nghe xong, im lặng một lúc, rồi nói một câu khiến tôi thấy nhẹ nhõm hẳn.

"Không bán cho ông Khúc nữa. Mai tôi cùng cô lên huyện Vọng Sơn, tìm đầu ra khác. Đợt này tôi đi cùng cô, không đứng sau lưng âm thầm nữa."

Chương 12 — Đêm huyện Vọng Sơn

Chúng tôi bắt xe khách lên huyện Vọng Sơn từ sáng sớm, mang theo mấy con gà mẫu và tập giấy tờ chứng nhận nguồn gốc thức ăn chăn nuôi tôi cẩn thận chuẩn bị từ trước. Điểm đầu tiên là một vựa gia cầm lớn gần chợ trung tâm, chủ vựa nhìn qua gà mẫu, khen đẹp, nhưng vừa nghe tôi ra giá đã lắc đầu bảo chỉ quen lấy hàng số lượng lớn từ mối cố định, không nhận thêm nguồn mới giữa chừng. Điểm thứ hai là một nhà hàng lớn, đầu bếp xem hàng rất ưng nhưng quản lý thu mua lại ép giá còn thấp hơn cả ông Khúc, viện cớ "hàng lẻ tẻ không ổn định". Điểm thứ ba từ chối thẳng thừng ngay khi biết chúng tôi từ thôn quê lên, không có giấy tờ công ty đàng hoàng.

Tới trưa, cả hai đứa mệt lả, ngồi bệt xuống bậc thềm một cửa hàng đóng cửa nghỉ trưa, chia nhau ổ bánh bao mua vội bên đường. Tôi bắt đầu nản, nghĩ tới cảnh phải quay về bán rẻ cho ông Khúc, nhưng Tạ Chấn vẫn kiên nhẫn lôi bản đồ khu chợ ra, khoanh tiếp mấy địa chỉ còn chưa ghé.

"Còn sức không? Còn vài chỗ nữa." Anh hỏi, đưa chai nước cho tôi.

"Còn." Tôi đáp, dù chân đã mỏi nhừ, đứng dậy đi tiếp cùng anh.

Cả ngày lùng khắp các mối thu mua lớn nhỏ, có nơi trả giá còn thấp hơn cả ông Khúc, có nơi từ chối thẳng vì không quen biết.

Tới chiều tối vẫn chưa tìm được mối ưng ý, trời đã sập tối, chuyến xe cuối về thôn cũng lỡ mất. Tạ Chấn tìm một nhà trọ bình dân gần bến xe, chỉ đủ tiền thuê một phòng nhỏ có một chiếc giường đơn.

"Cô ngủ giường, tôi trải chiếu nằm đất." Anh nói, giọng dứt khoát, không để tôi kịp phản đối, đã trải ngay tấm chiếu mỏng xuống nền gạch lạnh.

Tôi nằm trên giường, nhìn bóng anh nằm co ro dưới đất, lòng trào lên một cảm giác ấm áp lẫn xót xa. Suốt mấy tháng qua, anh chưa từng một lần vượt quá giới hạn, chưa từng đòi hỏi gì ở tôi, dù rõ ràng tình cảm anh dành cho tôi không hề nhỏ.

"Anh lên giường mà nằm, đất lạnh lắm, mai còn phải đi tiếp." Tôi lên tiếng trong bóng tối.

"Tôi quen ngủ đất rồi, hồi trong quân ngũ còn khổ hơn." Anh đáp, giọng vẫn bình thản.

Tôi nằm im một lúc lâu, nghe tiếng anh trở mình khe khẽ dưới đất, nghĩ lại từng chuyện đã qua — đêm anh nhảy xuống sông cứu tôi, đêm anh cõng mẹ tôi mười cây số đường mưa, tấm ảnh giữ trong ví suốt bốn năm, quỹ hỗ trợ âm thầm đứng sau. Tất cả những mảnh ghép đó bỗng dưng xếp lại thành một hình rõ ràng trong lòng tôi: đây là người tôi có thể tin tưởng dựa vào, không phải vì tôi yếu đuối, mà vì tình cảm này là thật, bền bỉ, không đòi hỏi đáp lại.

"Tạ Chấn." Tôi gọi khẽ trong bóng tối.

"Ừ?" Anh đáp, có tiếng động khẽ như vừa ngồi dậy.

"Câu trả lời của tôi là có." Tôi nói, giọng run nhưng rõ ràng. "Tôi cũng thích anh. Có lẽ đã thích từ lâu, chỉ là tôi không dám thừa nhận vì sợ mình không xứng."

Có một khoảng lặng dài trong bóng tối, rồi tôi nghe tiếng anh thở ra nhẹ nhõm, gần như một tiếng cười khẽ hiếm hoi.

"Cô lúc nào cũng xứng." Anh nói. "Chỉ là cô chưa từng tin điều đó thôi."

Đêm đó chúng tôi không nói thêm gì nhiều, chỉ lặng lẽ ngồi cạnh cửa sổ nhìn ánh đèn đường hắt vào phòng, tay anh nắm nhẹ lấy tay tôi, ấm áp và chắc chắn. Không có gì vượt quá giới hạn, chỉ có sự yên tâm lần đầu tiên tôi cảm nhận được rõ ràng sau bao nhiêu tháng ngày gồng mình một mình.

Sáng hôm sau, chúng tôi tìm tới một công ty thực phẩm sạch mới mở chi nhánh thu mua ở huyện, chuyên cung cấp cho các siêu thị lớn trong tỉnh. Người quản lý ở đây yêu cầu khắt khe hơn hẳn — đòi kiểm định nguồn gốc thức ăn, quy trình nuôi, cả giấy xét nghiệm dư lượng kháng sinh trong thịt gà.

Tôi đưa ra toàn bộ tập giấy tờ mình đã chuẩn bị kỹ lưỡng, từ nguồn thức ăn tự nhiên, quy trình phòng dịch bằng bài thuốc nam, tới kết quả xét nghiệm tôi đã chủ động mang mẫu lên trạm thú y huyện làm từ tuần trước. Người quản lý lật từng trang, hỏi kỹ thêm về mật độ nuôi trên mỗi mét vuông chuồng, số ngày cách ly trước khi xuất chuồng nếu có dùng thuốc, cả nguồn nước tôi dùng cho gà uống lấy từ đâu. Tôi trả lời rành mạch từng câu, không giấu giếm điều gì, kể cả đợt dịch từng làm chết tám trăm con hồi tháng trước và cách tôi xử lý ra sao.

"Thường người ta tới chào hàng chỉ khoe cái tốt, cô lại kể cả cái xấu." Người quản lý nhìn tôi, ánh mắt có chút bất ngờ xen lẫn thiện cảm. "Vậy mới đáng tin."

Người quản lý xem qua, gật gù hài lòng.

"Gà nuôi thật thế này hiếm lắm. Tôi trả mười ba tệ một cân, thu mua dài hạn, cần bao nhiêu tôi lấy bấy nhiêu, miễn cô giữ đúng chất lượng như hôm nay."

Tôi đứng lặng người, không ngờ chính sự tử tế trong cách làm ăn của mình — không giả dối, không cắt xén — lại là thứ giúp tôi vượt qua được cửa ải khắt khe nhất. Tạ Chấn đứng cạnh, nhìn tôi cười, ánh mắt đầy tự hào.

Chúng tôi ký hợp đồng ngay hôm đó, trở về thôn với tâm trạng nhẹ nhõm chưa từng có. Nhưng tôi không ngờ, niềm vui ấy chỉ kéo dài được ít lâu, trước khi một cơn bão thị trường khác ập tới, suýt cuốn phăng toàn bộ công sức tôi vừa gây dựng.