Kẻ Nằm Đường

Clip 40 giây lên mạng lúc 22 giờ. Trình Viễn về đến tiệm lúc 23 giờ.

Không phải thủ tục lâu. Cảnh sát lấy lời khai từng người — đúng quy trình, không bỏ qua bước nào. Nhưng Trình Viễn mất thêm nửa tiếng đọc kỹ biên bản từng dòng trước khi ký. Anh sửa một chữ trong đoạn mô tả vị trí xe — biên bản ghi "xe dừng tại vạch dừng", anh yêu cầu ghi chính xác hơn: "bánh trước cách vạch dừng khoảng hai mươi phân, phía sau vạch."

Cảnh sát hỏi có cần thiết không. Anh nói có.

Về đến tiệm, trước khi bật đèn, anh ngồi xuống ghế sau quầy trong bóng tối, nhìn hai dãy tủ kính trưng máy giặt, máy lạnh, tivi. Tám năm dựng lên từng cái. Sáu mươi mét vuông, nhỏ hơn hầu hết đối thủ trên phố Minh Huệ. Nhưng khách quen đủ sống, không cần chạy quảng cáo nhiều.

Rồi anh bật điện thoại.

Trang Weibo của tiệm Viễn Đạt Điện Máy: 312 bình luận.

Anh đọc từ đầu. Không đọc lướt. Đọc từng dòng.

---

Giọng điệu nhất quán: chủ tiệm điện máy tông ông già, còn cãi, còn nói về camera, mặt không biết ngượng.

Clip 40 giây quay cảnh ông Hà Đức Bình nằm giữa đường, Trình Viễn đứng cạnh xe bán tải, mặt bình thản — không khóc, không quỳ, không chạy lại đỡ. Điều đó bị cắt nghĩa là "lạnh lùng", "vô cảm", "coi thường tính mạng người khác".

"Nhìn cái mặt kia đi. Ông già nằm đó mà cứ khư khư điện thoại."

"Xe đó mà phanh kịp thì đứng yên không dám nhận lỗi là sao?"

"Tông người còn đứng giải thích về camera. Người mà hay thế không?"

"Chia sẻ cho mọi người biết mặt thằng này. Tiệm điện máy đường Minh Huệ. Tẩy chay luôn."

280.000 lượt chia sẻ tính đến nửa đêm. Số đó tăng thêm mười ngàn trong lúc anh đọc.

Trình Viễn ngồi yên. Trong đầu anh không có gì giống tức giận — chỉ là ghi nhận, như đọc tài liệu kỹ thuật, từng điểm một.

Anh mở thêm trang cá nhân của người đăng clip. Tài khoản lập năm nay, 41 bài đăng, phần lớn là clip đường phố. Không xác thực. Tên hiển thị: "Công dân giám sát xã hội." Clip 40 giây được đăng lúc 21 giờ 58, mười lăm phút sau khi cảnh sát tới hiện trường, hai mươi phút sau khi Trình Viễn đang còn đứng bên xe trả lời lấy lời khai.

Người đó đăng trong khi vẫn còn đứng ở hiện trường.

Anh chụp màn hình. Ghi lại dấu thời gian, tên tài khoản, số bài đăng. Thêm vào thư mục bằng chứng.

Rồi điện thoại rung.

---

Bố anh, Trình Quốc Minh, 59 tuổi, gọi lúc 23 giờ 20.

"Con ổn không?"

"Bố đừng xem mấy cái bình luận đó."

Im lặng ngắn. "Bố đọc rồi." Giọng bố chậm, từng từ. "Con... con có thật sự—"

"Không." Trình Viễn ngồi xuống. "Camera hành trình có tất cả. Bố ngủ đi."

"Người ta nói camera của con là con chỉnh sửa được. Bình luận bảo thế."

"Dấu niêm phong số của thiết bị gốc không chỉnh sửa được. Có cách kiểm chứng độc lập. Bố đừng lo."

"Con không biết người ta hung thế nào đâu." Giọng bố khẽ xuống. "Hàng xóm bố hỏi sáng nay con có chạy ẩu không. Bố... bố không biết nói sao. Họ hỏi mà bố cứ ngồi đó."

Trình Viễn nhắm mắt lại. Ông già 59 tuổi, tóc muối tiêu, cả đời không quen giải thích với ai — giờ ngồi im trước hàng xóm vì không có câu trả lời.

"Bố bảo họ đợi. Vài ngày nữa có câu trả lời."

Cúp máy xong, anh ngồi yên thêm một phút.

Nhìn quanh tiệm trong bóng tối — đèn ngoài phố hắt vào qua cửa kính, đủ thấy hai dãy tủ kính. Tám năm. Anh bắt đầu bằng một tủ kính nhỏ và một cái máy giặt mua lại từ kho thanh lý. Bố anh đứng giúp lắp biển hiệu ngày đầu khai trương, hai bố con dùng dây thừng buộc tạm vì chưa mua được vít inox. Biển hiệu đó treo nghiêng ba ngày trước khi anh mua vít đúng loại.

Bây giờ biển hiệu thẳng. Tủ kính đầy. Khách quen ghé mỗi tuần.

Và bố anh đang ngồi nhà không biết giải thích với hàng xóm thế nào.

Anh mở Weibo. Tìm tên tiệm Viễn Đạt Điện Máy. 340 bình luận thành 410 trong vòng hai mươi phút. Một người đăng ảnh chụp màn hình địa chỉ tiệm, ghi chú: "Tẩy chay chỗ này, đừng mua hàng." Bài đó 2.300 lượt chia sẻ.

Anh tắt màn hình.

Rồi gọi Phó Khải.

---

Phó Khải, ba mươi mốt tuổi, kỹ thuật viên camera an ninh, bạn từ hồi hai người còn làm thuê cùng xưởng trước khi Trình Viễn mở tiệm. Giọng ngái ngủ nhưng tỉnh hẳn trong vòng mười giây khi nghe chuyện.

"Ông khóa đoạn ghi hình ngay tại hiện trường à? Đúng rồi đó. Đừng động vào thiết bị nữa."

"Tôi biết. Nhưng cần ông xác nhận bên thứ ba khi nộp cho cảnh sát. Họ sẽ hỏi về tính xác thực."

"Được. Ngày mai tôi qua." Phó Khải gõ phím gì đó. "Nhưng ông nghe này — mạng xã hội không đợi bằng chứng. Nó ra phán quyết từ 40 giây đầu tiên. Ông cần đủ bài mới đánh, không đánh sớm."

"Tôi biết."

"Ông bình tĩnh thật à?"

Trình Viễn nhìn màn hình điện thoại — số bình luận vừa nhảy lên 340. "Đang cố."

---

Anh nằm xuống ghế bố sau quầy — không về nhà, ở lại tiệm đêm nay. Vừa nhắm mắt thì điện thoại rung lúc 2 giờ sáng.

Phó Khải gửi tin qua WeChat: "Tìm thêm 3 clip cùng tình huống trên Weibo — xe dừng, ông già ngã, nhân chứng hét to, đám đông livestream ngay. Cùng kiểu. Ông xem đi."

Trình Viễn ngồi dậy, mở ba đường dẫn. Đọc từng clip. Không phải cùng người, nhưng cùng cách dàn dựng — cùng tốc độ ngã, cùng kiểu nhân chứng đứng sẵn, cùng cách đám đông tụ nhanh bất thường.

Anh lưu lại. Thêm vào thư mục đã tạo từ lúc còn ở hiện trường.

Rồi điện thoại rung thêm một cái.

Thông báo WeChat: Tiêu Vân — người phụ nữ xưng là con gái nạn nhân — đang livestream từ bệnh viện. Tiêu đề: "Bố tôi nằm đây, kẻ tông người còn ung dung ngoài đường."

Anh mở stream. Tiêu Vân ngồi cạnh giường bệnh, mặt mệt vừa đủ, tóc hơi rối đúng mức, áo đen — màu người đang có tang. Bình luận chạy ào ào phía dưới, bàn tay cô ta thỉnh thoảng lau mắt không có nước.

Góc phải màn hình: 1,2 triệu lượt xem.

Trình Viễn đặt điện thoại xuống. Nhắm mắt.

Hai giây sau, tiếng kính vỡ từ phía trước tiệm.

---